علت های اصلی بروز شوری خاک در گلخانه

شوری ذاتی خاک

یکی از الزامات مهم قبل از احداث گلخانه ، بررسی شرایط خاکی و آبی منطقۀ مورد نظر است، چنانچه خاک یا آب محل احداث گلخانه متناسب با نوع گیاهان مورد نظر جهت کاشت در گلخانه نباشند به هیچ عنوان نسبت به احداث گلخانه اقدام نکنید. بارها شنیده شده است که بعضی از افراد چنین استنباط می کنند که با تعویض خاک این محل می توان این مشکل را برطرف کرد، این در حالیست که تجربه نشان داده است به دلیل تبایل یونی خاکها باهم بعد از گذشت مدت زمان محدودی دوباره خاک تعویض شده نیز شور خواهد شد. البته می توان مشکل شوری آب که در نهایت به شوری خاک منجر خواهد شد را با دستگاه های آب شیرین کن برطرف کرد که در اینجا هم باید به صرفۀ اقتصادی این کار دقت کرد چرا که این کار بسیار هزینه بر خواهد بود.

استفاده زیاد و نامتناسب از کودهای شیمیائی

به دلیل:

  • عدم آشنائی دقیق از میزان کود مورد نیاز گیاه
  • بررسی نکردن شرایط محیطی مانند دمای خاک، طول روز، دمای هوا، آفتابی بودن یا نبودن
  • متناسب نکردن نوع کود مورد استفاده و مرحله ای از رشد که گیاه در آن قرار دارد( گیاه در مرحلۀ رشد طولی، گلدهی و یا باردهی است)
  • استفاده از کودهائی با فرمولۀ قدیمی با قدرت ماندگاری و جذب بسیار پایین

فقر مواد ارگانیک خاک

یکی از عمده ترین علل شوری خاک همین فقر مواد ارگانیک است ، مواد ارگانیک موجود در خاک با ایجاد شرایط مناسب برای جذب مواد کودی به ریشه مهمترین نقش را در پروسۀ جذب مواد بازی می کنند. این بدان معنی است که کمبود این مواد در خاکهای زراعی بصورت مستقیم باعث شوری خاک خواهد شد. حداقل استاندارد مواد ارگانیک در خاکهای زراعی 3 % که متاسفانه که رقم در خاکهای زراعی ایران چیزی مابین 0.1 تا 0.01 % بصورت میانگین است. پرواضح است که تا زمانیکه این  فقر شدید مواد ارگانیک در خاک برطرف نشود نمی توان با شوری خاک مقابله کرد.

تجمع پسماندهای کودی در خاک

یکی دیگر از دلایل مهم شوری خاک همین تجمع پسماندهای کودی در خاک است. به دلایلی که در بالا به آنها اشاره شد قسمت عمدۀ کودهای مورد استفاده به گیاه جذب نشده و این مواد کودی در خاک باقی می مانند، انباشت این مواد در خاک زراعی باعث برهم خوردن بالانس طبیعی خاک شده و روز به روز از خاصیت کشاورزی خاک کاسته شده و شورتر می کنند. به بیان ساده تر عامل اصلی شوری خاک همین پسماندهای کودی است که باعث افزایش Ec و pH شده و به بیان ساده  قدرت حاصلخیزی خاکها را  را روز به روز کمتر می کنند.

شوری آب مصرفی

اگر آب مورد استفاده در گلخانه شور باشد (Ec بالا) در میان مدت باعث شوری خاک زراعی نیز خواهد شد چرا که املاح موجود در آب به مرور زمان در خاک انباشت شده باعث شوری خاک خواهد شد. بهترین راه برای حل این مشکل استفاده از دستگاه آب شیرین کن است.

بازگشت