راه‌کارهای حل شوری خاک در کشت گلخانه‌ای

افزایش مواد ارگانیک در خاک با استفاده از کودهای طبیعی حاوی مواد ارگانیک

میزان مواد ارگانیک موجود در خاک رابطه مستقیم با میزان جذب مواد کودی در خاک دارد. طبق استانداردهای جهانی در خاکهای زراعی حداقل باید 3% مواد ارگانیک موجود باشد که متاسفانه در خاکهای زراعی ایران بطور میانگین این رقم چیزی مابین 0.1 تا 0.01 درصد می باشد. با توجه به این موضوع پرواضح است که عمدۀ کودهای استفاده شده در خاکهای زراعی ایران جذب نخواهد شد.

 در کشاورزی سنتی برای افزایش مواد ارگانیک خاک یا تقویت مواد ارگانیک موجود در خاک از کودهای دامی یا مرغی خشک شده استفاده می شد. در حال حاضر به دلیل افزایش خیلی زیاد سطح زیر کشت، کمبود کودهای دامی و یا مناسب نبودن این کودها( مثلاً تر بودن این کودها) از یک طرف و بالا رفتن سطح نیاز به مواد ارگانیک از طرف دیگر عملاً این کودها را از رده خارج کرده و نمی توان از این کودهای دامی آنچنانچه باید و شاید در تامین مواد ارگانیک یا تقویت آنها در خاک بهره بود.

بهترین کار برای رفع این مشکل استفاده از کودهای حاوی مواد ارگانیک است. در حال حاضر با توجه به پیشرفت های فراوان صنعت تولید کود های کشاورزی در جهان، کودی وجود دارند که در ساختار خود حاوی مواد ارگانیک مورد نیاز برای خاکهای زراعی هستند. این کودها عمدتاً از منابع گیاهی (یا معدنی) استحصال شده و بیشترین کارائی را در از بین بردن شوری خاک های زراعی دارا هستند. از محصولات ما می توان به کودهای، فولویکول،بیوهیومات30،بیوتچ و بیوپاور اشاره کرد که در قسمت محصولات و نحوۀ استفاده مفصلاً به هریک از این کودها و پرداخته شده است.

مدیریت میزان کود استفاده شده با توجه به شرایط کشت و محیط

سطح ریشه گیاه، دمای خاک، فصل، جنس خاک، میزان مواد ارگانیک، نوع گیاه و ... همه و همه تعین کنندۀ میزان نیاز کودی یک کشت است. نیاز کودی کشت خیار با نیاز کودی بادمجان کاملاً متفاوت است. کشاورزان عزیز باید اطلاعات کافی در مورد نیاز کودی هر کشت از یک طرف و میزان جذب مواد کودی ارائه شده به خاک از طرف دیگر توجه داشته باشد تا از تجمع پسماندهای کودی جلوگیری شود. مثلاً در کشت گلخانه ای خیار نیاز کودی در کشت بهاره با کاشت پائیزه کاملاً متفاوت است، چرا که طول روز، دمای خاک، سطح ریشه ، توان تولید گیاه و ... خیلی باهم متفاوتند.

یکی از بهترین کارها برای ایجاد بالانس فی مابین نیاز کودی کشت و مقدار کود ارائه شده استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی برای مشخص کردن میزان قابل جذب بودن مواد اطراف ریشه است. در این روش به کمک تجهیزات تخصصی مقدار مواد کودی موجود در اطراف ریشه نمونه برداری شده سپس آنالیز شده و مقدار کودهای قابل جذب برای ریشه مشخص می گردد. روش دیگر اخذ اطلاعات نیاز کودی از شرکتهای تولید کنندۀ بذور است. شرکتهای تولید کنندۀ مادر بهترین منبع برای اخذ این اطلاعات هستند چرا که با تمامی احتیاجات کودی بذر آشنائی دارند. نکته ای که باید دقت کرد میزان قابل جذب بودن مواد کودی ارائه شده به گیاه است چرا که میزان استفاده شده با میزان قابل جذب متفاوت است.

استفاده از کودهای مدرن با قابلیت جذب بالا و عدم ایجاد پسماند یا حداقل پسماند

متاسفانه عمدۀ کودهای استفاده شده در کشور از تکنولوژی تولید بسیار پائین برخوردار هستند. کودهائی مثل اوره ، منوآمونیوم فسفات، دی آمونیوم فسفات و ... که در ایران به عنوان مادۀ کودی استفاده می شود، در حال حاضر در کشورهای مدرن کشاورزی به هیچ عنوان استفاده نمی شوند چرا که این کودها اصولاً قدرت ماندگاری و جذب بسیار پائین داشته و در مدت زمان بسیار کوتاهی از دسترس گیاه خارج شده و به مواد غیرقابل جذب در خاک تبدیل می شوند. استفاده از مواد به عنوان کود یکی از عمده ترین دلایل شوری خاکهای زراعی، کاهش میزان باردهی، کاهش ارزش غذائی محصولات کشاورزی، افزایش روز افزون بیمارهای خاص(انواع سرطان ها) و ... است.
محاسن کودهای مدرن در مقایسه با کودهای مورد استفادۀ موجود:

  1. تامین چند عنصر بصورت یکجا (نظریۀ بشکه آب)
  2. امکان ماندگاری بالا بصورت قابل جذب در اطراف ریشه
  3. امکان جذب بالا از طریف ریشه
  4. امکان محلول پاشی

بازگشت